احمدی موحد، محمد (1382). ویژگیهای جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی مهاجران خارجی با تأکید بر مهاجران افغانی در ایران. فصلنامۀ جمعیت، 11(43 و 44)، 51-25.
اعظم آزاده، منصوره و مظفری، خدیجه (1396). طرد اجتماعی زنان ایرانی ازدواجکرده با اتباع خارجی (عراقی- افغانی) و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامۀ بررسی مسائل اجتماعی ایران، 8(2)، 74-53.
بهنام، نجمه؛ صدرنبوی، فاطمه و فولادیان، مجید (1401). جبر چند ساحتی و بازماندگی انتخابی؛ مطالعۀ کیفی فرآیند بازماندگی از تحصیل کودکان افغانستانی ساکن در شهر مشهد. جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 9(20)، 29-7.
تریف، تری و همکاران (1383). مطالعات امنیتی نوین. ترجمۀ علیرضا طیب و وحید بزرگی. تهران: انتشارات پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
حسینی، غلامعباس (1403). نیم قرن میزبانی؛ سیاستهای مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران در برابر اتباع افغانستانی (1403-1357). تهران: انتشارات عرفان.
حقیقتطلب، پیمان (1400). اصلاح قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی: از تصویب تا مشکلات اجرایی و راهکارهای پیشنهادی. تهران: نشر مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.
حقیقتطلب، پیمان و همکاران (۱۴۰۱). تحصیل کودکان مهاجر در ایران؛ چالشهای تقنینی، نظارتی و اجرایی و راهکارهای پیشنهادی. (شماره گزارش: ۱۸۲۴۲، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی).
خبرگزاری ایرنا (2/8/1403). ۱۲۴۵
افغان در زندانهای استان تهران محبوس هستند. برگرفته از:
https://irna.ir/xjRV2s
خبرگزاری ایرنا (3/11/1402).
ثبت ۲۵۰ هزار تقاضا از سوی فاقدین شناسنامه/ اعطای هویت به ۲۶ هزار فرزند مادران ایرانی. برگرفته از:
www.irna.ir/xjPB3W
خبرگزاری ایسنا (12/2/1402). تحصیل ۴۰ هزار دانشجوی افغان در ایران/ اعلام آمادگی سه دانشگاه برای پذیرش دانشجویان دختر افغان. برگرفته از:
خبرگزاری ایسنا (19/1/1404). تعیین تکلیف اتباع افغانستانی سرشماری شده تا پایان تابستان. برگرفته از:
خبرگزاری ایسنا (19/1/1404).
چند میلیون افغانستانی در ایران حضور دارند. برگرفته از:
www.isna.ir/xdT9gd
خبرگزاری ایسنا (28/9/1403). چه تعداد شناسنامه برای فرزندان دارای مادر ایرانی صادر شده است؟ برگرفته از:
خبرگزاری ایسنا (6/4/1401). نگاهی به تحصیل کودکان مهاجر در ایران طی ۴۰ سال اخیر/ چالشهای پیش رو. برگرفته از:
خبرگزاری تسنیم (24/10/1392). ممنوعیت فروش سیمکارت به اتباع خارجی. برگرفته از:
روحانی، علی؛ افشانی، سیدعلیرضا؛ فولادی، خدیجه؛ مرادی، شکیلا؛ امینی لاری، بهار و صمدیان، صبا (1403). فرآیند فرهنگپذیری در میان نوجوانان افغانستانی، یک مطالعۀ کیفی در شهر یزد. پژوهشهای راهبردی مسائل اجتماعی، 13(2)، 137-117.
سایت دیاران (29/ 3/ 1402). آخرین آمار تحصیل کودکان اتباع در ایران (سال تحصیلی 1402-1401). برگرفته از:
شاطریان، محسن؛ حسینیزاده آرانی، سید سعید، سخایی، ایوب و حسینی، محمدرضا (1395). نهاد دین و امنیت؛ بررسی و سنجش ارتباط میان میزان دینداری و احساس امنیت اجتماعی در میان ساکنین مناطق حاشیهای شهرستان کاشان.
جامعهشناسی نهادهای اجتماعی، 3(7)، 149-121.
https://ssi.journals.umz.ac.ir/article_1395.html?lang=en
فراش، نورالدین؛ صادقی، رسول؛ ربیعی دستجردی، حمیدرضا و محمودیان، حسین (1403). گسل فضایی-اجتماعی: واکاوی درک و معنای مهاجران افغانستانی از جداییگزینی فضایی در شهر تهران. تداوم و تغییر اجتماعی، 3(2)، 496-467.
فهیمیراد، حمید (1390). مهاجرت اتباع بیگانه (افاغنه) به استان خراسان رضوی. مشهد: انتشارات سبحان توس.
فیروزی، سید محمد (1401). بررسی اشتراکات فرهنگی-اجتماعی ایران و افغانستان (با تأکید بر آسیبها و فرصتها). پژوهشنامۀ خراسان بزرگ، 13(46)، 12-1.
کاتوزیان، ناصر (1385). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. تهران: نشر میزان.
محمدی، یدالله (۱۴۰۰). مهاجرت افغانستانیها به ایران و تأثیر آن بر امنیت ملی ۱۴۰۰-۱۳۵۷. تهران: نشر برتر اندیشان.
محمودی، عمر (1402). تدوین چشمانداز سازمانهای دولتی با رویکرد نهادی. فصلنامۀ حکمرانی و توسع، 3(2)، 116-89.
نصر اصفهانی، آرش (1397). در خانۀ برادر، پناهندگان افغانستانی در ایران. تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
وحدتی شبیری، سید حسن و افشار قوچانی، زهره (1393). تعیین وضعیت حقوقی فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی. نشریۀ پژوهشهای حقوق تطبیقی، ۱۸(۴)، ۱۴۷-۱۶۸.
یواِنز، مارتین (۱۴۰۰). افغانستان، مردم و سیاست. ترجمۀ سیما مولایی. تهران: چاپ شمشاد.
Adelkhah, F., & Olszewska, Z. (2007). The Iranian Afghans. Iranian Studies, 40(2), 137-165.
Alba, R. D., & Nee, V. (2003). Remaking the American mainstream: Assimilation and contemporary immigration. Harvard University Press.
Çakal, H., Ruhani, A., Keshavarzi, S. & Kızık, B. (2023). Formation of hatred emotions toward Afghan refugees in Iran: A grounded theory study. Peace and Conflict: Journal of Peace Psychology, 29(4), 355–364.
Ceyhan, A. (2001). Terrorisme, immigration et patriotisme. Les identités sous surveillance. Cultures & Conflits, (44), 117-133.
EUAA, (2022). Iran-Situation of Afghan refugees. Luxembourg: Publications Office of the European Union. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
Gordon, M. (1964). Assimilation in American life. New York: Ox ford University Press.
Gordon, M. M. (1961). Assimilation in America: Theory and reality. Daedalus, 90(2), 263-285.
Jetten, J., Keshavarzi, S., Ruhani, A., Fuladi, K., & Cakal, H. (2024). Caught between two worlds: Social identity change among second-generation Afghan immigrants in Iran. Journal of Community & Applied Social Psychology, 34(5), 28-81.
Kivisto, P. (2005). Incorporating diversity, rethinking assimilation in a multicultural age. New York: Routledge.
Laubenthal, B. (2023). Introduction: Assimilation, integration or transnationalism? An overview of theories of migrant incorporation. Int Migr, 61: 84-91.
Naseh, M., Potocky, M., Burke, S. L., & Stuart, P. H. (2018). Assessing refugee poverty using capabilities versus commodities: The case of Afghans in Iran. Advances in Social Work, 18(3), 853-873.
Rahimitabar, P., Kraemer, A., Bozorgmehr, K., Ebrahimi, F., & Takian, A. (2023). Health condition of Afghan refugees residing in Iran in comparison to Germany: A systematic review of empirical studies. International Journal for Equity in Health, 22(1), 1-14.
Rumbaut, R. (2015). Assimilation of immigrants. International Encyclopedia of the Social and Behavioral Sciences, 2(2), 81-87.
Safi, M. (2006). Le processus d’intégration des immigrés en France : inégalités et segmentation. Revue française de sociologie, 47(1), 3-48.
Sironi, A., Bauloz, C. and Emmanuel, M. (2019). Glossary on migration. Publisher: International Organization for Migration.
Songhori, N., Maarefvand, M., Fekr-Azad, H., & Khubchandani, J. (2018). Facilitators and barriers of afghan refugee adolescents’ integration in Iran: A grounded theory study. Global Social Welfare, 5(1), 243-252.
UNODC (2022). Opium cultivation in Afghanistan; Latest findings and emerging threats. New York: United Nations Office on Drugs and Crime.
Zandi-Navgran, L., Askari-Nodoushan, A., & Afrasiabi, H. (2024). Integration of Afghan Immigrants in Iran: A multi-grounded theory study. Journal of Intercultural Studies, 1(11), 1–22.
Aftab News (2023, May 21). Ban on Iranian kidney donation to foreign nationals. [In Persian].
Ahmadi-Movahed, M. (2003). Demographic, economic, and social characteristics of foreign migrants with an emphasis on Afghan migrants in Iran. Population Quarterly, 11 (43 & 44), 25–51. [In Persian].
Alizadeh Niri, S., Sadeghi, A., Adib, Y. & Ghaderi, M. (2023). Discovering and finding the mechanisms of constructing the immigrant "other" in Iran through thematic analysis. Political Strategic Studies, 12(47), 269-297. [In Persian].
Azam Azadeh, M. & Mozaffari, K. (2018). Social exclusion of the Iranian women married to foreign nationals (Iraqi and Afghan) and its related social factors.
Journal of Social Problems of Iran, 8(2), 53–74. [In Persian].
https://doi.org/10.22059/ijsp.2018.65053
Behnam, N., Sadrnabavi, F., & Fouladiyan, M. (2023). Multidimensional determinism and selective dropout; A qualitative study of educational survival process of Afghan children living in Mashhad.
Sociology of Social Institutions, 9(20), 7-29. [In Persian].
https://doi.org/10.22080/ssi.2023.23343.1993
Diyarans Website. (2023, June 19).
Latest statistics on education of foreign national children in Iran (2022–2023 school year). [In Persian].
https://diaran.ir/11975/
Ewans, M. (2021). Afghanistan: People and politics (S. Molaei, Trans.). Tehran: Shemshad Press. [In Persian].
Fahimi-Rad, H. (2011). Migration of foreign nationals (Afghans) to Khorasan Razavi province. Mashhad: Sobhan Toos Publications. [In Persian].
Farrash, N., Sadeghi, R., Rabiei-Dastjerdi, H. and Mahmoudian, H. (2025). Socio-spatial fault: Understanding and meaning of Afghan immigrants of spatial segregation in Tehran.
Journal of Social Continuity and Change (JSCC), 3(2), 467-496. [In Persian].
https://doi.org/10.22034/jscc.2024.21881.1141
Firozi, S. M. (2022). Study of socio-cultural commonalities of Iran and Afghanistan (emphasizing the harms and opportunities).
Journal of Greater Khorasan, 13(46), 1-12. [In Persian].
https://doi.org/10.22034/jgk.2022.308573.0
Haghighat-talab, P. (2022). Amendment of the nationality law for children born to Iranian mothers and non-Iranian fathers: From ratification to implementation challenges and proposed solutions. Tehran: Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic Of IRAN. [In Persian].
Haghighat-talab, P., et al. (2022).
Education of migrant children in Iran: Legislative, supervisory, and executive challenges and proposed solutions (Report No. 18242, Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of Iran). [In Persian].
https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1745176
Hosseini, G. (2024). Half a century of hosting: Iran’s immigration policies towards Afghans (1979–2025). Tehran: Erfan Publications. [In Persian].
Hosseini, G., Radmard, M., & Rafie, H. (2025). A theoretical approach to the immigration policies of immigrant-receiving states. Research in Theoretical Politics, 35(19), 143–168. [In Persian].
IRNA News Agency (2024, January 23).
250,000 ID-less applications registered / 26,000 children of Iranian mothers given identity. [In Persian].
www.irna.ir/xjPB3W
IRNA News Agency (2024, October 24). 1,245 Afghans imprisoned in Tehran Province. [In Persian].
Islamic Parliament Research Center of the Islamic Republic of IRAN (1976, June 15).
Law on the Convention Relating to the Status of Refugees and its Protocol. [In Persian].
https://rc.majlis.ir/fa/law/show/97439
ISNA News Agency (2023, May 2).
40,000 Afghan students studying in Iran / Three universities ready to admit Afghan female students. [In Persian].
www.isna.ir/xdNDc4
ISNA News Agency. (2022, June 27).
A look at 40 years of education for migrant children in Iran: Challenges ahead. [In Persian].
www.isna.ir/xdLTFc
ISNA News Agency. (2024, December 19). How many birth certificates have been issued for children of Iranian mothers? [In Persian].
ISNA News Agency. (2025, April 7). Legal status of Afghan nationals registered in census to be finalized by end of summer. [In Persian].
ISNA News Agency. (2025, April 7).
Several million Afghans reside in Iran. [In Persian].
www.isna.ir/xdT9gd
Katouzian, N. (2006). Civil law in current legal order. Tehran: Mizan Publishing. [In Persian].
Mohammadi, Y. (2021). Afghan migration to Iran and its impact on national security (1979–2021). Tehran: Bartar Andishan Publishing. [In Persian].
Nasr Esfahani, A. (2018). In the brother’s house: Afghan refugees in Iran. Tehran: Research Institute for Culture, Art, and Communication. [In Persian].
Nazari, H. A. (2016). Conceptualizing “institution” and its implications in social sciences. Journal of Methodology of Social Sciences and Humanities, 22(86), 143–157. [In Persian].
Ruhani, A., Afshani, S., Fuladi, K., Moradi, S., Amini Lari, B. & Samadian, S. (2024). Navigating social identity: A study of acculturation processes among Afghan adolescents in Yazd, Iran.
Strategic Research on Social Problems, 13(2), 117-137. [In Persian].
https://doi.org/10.22108/srspi.2024.141359.1992
Sadr, S. (2008). Claiming maternal nationality: A review of Iran’s official policies on Iranian women marrying Afghan men.
Goftogu, 50(22), 61–82. [In Persian].
https://www.magiran.com/volume/38226
Shateriyan, M., Hoseynizade Arani, S. S., Sakhayi, A., & Hoseyni, M. R. (2016). Institution of religion and security; Relationship between religiosity and sense of social security among the residents of peripheral areas of Kashan City.
Sociology of Social Institutions, 3(7), 149-121. [In Persian].
https://ssi.journals.umz.ac.ir/article_1395.html?lang=en
Tarif, T., et al. (2004). Security studies today (A. Tayyeb & V. Bozorgi, Trans.). Tehran: Strategic Studies Institute. [In Persian].
Tasnim News Agency. (2014, January 14). Ban on SIM card sales to foreign nationals. [In Persian].
Vahdati-Shabiri, S. H., & Afshar-Ghoochani, Z. (2014). Determining the civil status (legal status) of children of Iranian women married with foreign men. Comparative Legal Research Journal, 18(4), 147–168. [In Persian].
Zahedi, M. J., Ansari, E., Maleki, A., & Hamidian, A. (2016). A measurement and explanation of immigrants' social exclusion in the city of Isfahan. Journal of Sociological Urban Studies, 17(5), 57–88. [In Persian].